Van wapenhandel op social media tot fraude met deepfake-audio: criminelen maken dankbaar gebruik van digitale tech

Criminelen maken steeds vaker gebruik van innovatieve technologieën en wetshandhavingsinstanties hebben moeite om de criminelen – en de ontwikkelingen – bij te benen.

  • Illegale wapenhandelaren maken slim gebruik van Snapchat
  • Voor een paar duizend dollar koop je een slaaf op Instagram
  • Criminelen gebruiken videogames om geld wit te wassen
  • Deepfake-audio biedt criminelen een nieuwe manier om geld te stelen
  • Staat technologie in dienst van criminelen?

Technologie heeft ons leven op veel verschillende manieren comfortabeler en efficiënter gemaakt. Maar ook criminelen maken maar al te graag gebruik van nieuwe ontwikkelingen en hightech innovaties. Ze zijn voortdurend op zoek naar manieren om efficiënter te werk te kunnen gaan en behoren vaak tot de early adopters van opkomende technologieën.

 Een infographic met de geschatte financiële implicaties van de wereldwijde cybercrime.
Volgens Cybersecurity Ventures zal wereldwijde cybercriminaliteit tegen 2021 leiden tot een jaarlijkse schadepost van maar liefst $6 biljoen.

Nu alles en iedereen in de wereld dankzij het Internet of Things (IoT) steeds meer met elkaar verbonden raakt, zijn mensen en apparaten ook kwetsbaarder geworden voor cyberaanvallen. Volgens een recent rapport van Cybersecurity Ventures zal de wereldwijde cybercriminaliteit tegen 2021 een jaarlijkse schadepost van maar liefst $6 biljoen tot gevolg hebben.

Illegale wapenhandelaren maken slim gebruik van Snapchat

Het internet is altijd een handig hulpmiddel geweest voor wapenhandelaren om in contact te komen met potentiële klanten en de opkomst van social media heeft dat nog eenvoudiger gemaakt. Wapenhandelaren maken bijvoorbeeld steeds vaker gebruik van platforms als Facebook, Instagram en Snapchat om hun illegale goederen te slijten. In januari 2018 ontdekte het US Bureau of Alcohol, Tobacco, Firearms and Explosives (ATF) een criminele wapenhandelsring geleid door Anthony Reed, een 22-jarige inwoner van Nevada. Samen met twee van zijn medewerkers kocht Reed honderden semi-automatische pistolen via private-partytransacties in Nevada en smokkelde deze vervolgens naar Californië. Hij ‘adverteerde’ de illegale wapens door op Snapchat foto’s en video’s van zichzelf met de pistolen te posten. Reed werd uiteindelijk benaderd door een undercover ATF-agent die in tijd van 11 maanden 35 vuurwapens kocht voor $30.000, waaronder meerdere Glock 9mm-pistolen, .40 kaliber pistolen en verschillende aanvalspistolen. Volgens officieren van justitie en ATF-agenten wist Reed meer dan 100 vuurwapens in de Bay Area te verkopen voordat de organisatie uiteindelijk werd opgerold. Hij verkocht zelfs wapens aan mensen met een strafblad en sommige van deze wapens zijn later gebruikt om misdaden te plegen, waaronder gewapende overvallen en zelfs moord.

Reed was niet de enige die zijn zaakjes op deze manier heeft aangepakt. Uit verschillende recente onderzoeken blijkt dat social media een steeds prominentere rol begint te spelen in de illegale wapenhandel, vooral in Californië, een staat die bekend staat om zijn strikte wapenwetten. “Californië is aan de meeste kanten omringd door staten met veel laksere wapenwetten”, zegt Ari Freilich, een strafadvocaat van het Giffords Law Centre. “Die staten zijn magneten geworden voor criminelen die wapens naar Californië willen smokkelen, vooral nu het zo makkelijk is om grote hoeveelheden vuurwapens, waaronder aanvalswapens, te krijgen zonder een achtergrondcontrole of verkoopregistratie in Arizona en Nevada”. Handelaars gebruiken vaak personen zonder strafblad om wapens legaal te kopen in een van de aangrenzende staten. Die wapens worden vervolgens illegaal naar Californië vervoerd, van waar de meeste via social media verkocht worden.

Naast Snapchat maken deze handelaars ook gebruik van Facebook en Instagram voor de illegale verkoop van vuurwapens. Volgens informatie uit een recente Bay Area-zaak, gebruikte ATF een vertrouwelijke informant om 34 vuurwapens te kopen van Daniel James uit Oakland. De verkoopdeals van in Californië illegale wapens – zoals AR-15 aanvalswapens, AR-stijl pistolen en volautomatische wapens – werden via Instagram gesloten. “Personen die betrokken zijn bij wapen- en drugshandel communiceren met hun smartphones – via apps en sites als Facebook en Instagram – met partners, leveranciers en klanten”, schrijft ATF-agent Whitney Hameth in een aanvraag voor een huiszoekingsbevel. “Op deze manier regelen ze de verkoop van wapens en drugs en bespreken ze de aantallen, prijzen en ontmoetingsplaatsen”.

Voor een paar duizend dollar koop je een slaaf op Instagram

Helaas worden social media-platforms voor nog veel meer schrikwekkende illegale activiteiten gebruikt. Een recent undercover-onderzoek van BBC News Arabic bracht een florerende slavenmarkt aan het licht waarin huishoudelijk personeel via Instagram en andere populaire apps voor slechts een paar duizend dollar verkocht wordt. In de posts wordt geadverteerd met ‘huishoudster voor transfers’ of ‘huishoudster te koop’ en vervolgens worden de deals via privéberichten gesloten. De BBC-onderzoekers deden zich voor als nieuwkomers in Koeweit en wisten contact te leggen met een aantal mensen die huishoudelijk personeel online probeerden te verkopen. Een van de verkopers bleek zelfs een Koeweitse politieman te zijn en een ander probeerde hen een 16-jarig meisje uit Guinee te verkopen, hoewel huishoudelijk personeel volgens de wetten van Koeweit minstens 21 jaar oud moet zijn.

“Dit is een perfect voorbeeld van moderne slavernij”, zegt Urmila Bhoola, de speciale VN-rapporteur voor hedendaagse vormen van slavernij. “Je ziet hier dat volwassenen en ook kinderen als vee verhandeld worden”. Ongeveer 90 procent van de gezinnen in Koeweit heeft huishoudelijke hulp in dienst. Deze mensen komen vaak uit de armste landen ter wereld om geld te verdienen waarmee ze hun gezin thuis proberen te onderhouden.  Volgens het Kafala-systeem kan een gezin een werknemer via een bureau naar Koeweit laten komen en de ‘officiële sponsor’ van deze persoon worden. Deze werknemers mogen niet van baan veranderen of het land verlaten zonder toestemming van hun sponsor. Zodra de werknemers in Koeweit aankomen, worden ze vaak direct van hun fundamentele mensenrechten beroofd. Dan mogen ze het huis niet meer verlaten en moeten ze hun paspoorten en telefoons inleveren. Wanneer de eigenaren geen interesse meer hebben in hun slaaf, verkopen zij hem of haar door aan de hoogste bieder.

Na bekendmaking van dit nieuws werden enkele mensen officieel door de Koeweitse autoriteiten gedagvaard om hun advertenties te verwijderen en een juridische overeenkomst te ondertekenen waarin ze bevestigen deze activiteiten te staken. Er zijn echter nooit juridische stappen tegen hen ondernomen. Instagram heeft de relevante hashtags sindsdien verboden en de aanstootgevende content verwijderd. Google en Apple hebben beloofd meer te doen om te voorkomen dat apps die dit soort verachtelijke praktijken mogelijk maken niet meer in hun app-stores verschijnen. Sommige critici zijn echter van mening dat dat niet genoeg is. “Wat ze hier doen is een online slavenmarkt promoten”, zegt Bhoola. “Google, Apple, Facebook of andere bedrijven die dit soort apps hosten moeten verantwoordelijk gesteld worden”.

Criminelen gebruiken videogames om geld wit te wassen

Ook van videogames weten criminelen slim gebruik te maken. De Amerikaanse videogame-ontwikkelaar Valve, die ook het grootste pc-softwaredistributieplatform Steam beheert, maakte onlangs aan spelers van de game Counter Strike: Global Offensive (CS:GO) bekend dat ze het doorverkopen van sleutels voor zogenaamde lootboxes in de game niet langer toestaan. De reden hiervan is dat de markt is overgenomen door fraudenetwerken die op deze manier geld witwassen. Als je als first-person shooter tijdens het spel een lootbox vindt, moet je een sleutel kopen om de box te ontgrendelen. Deze sleutels konden tot voor kort ook met winst aan andere spelers doorverkocht worden.

“In het verleden vonden de meeste belangrijke transacties tussen legitieme klanten plaats”, luidt de verklaring, “maar wereldwijde fraudenetwerken zijn CS:GO-sleutels gaan gebruiken om hun criminele opbrengsten wit te wassen. Op dit moment wordt aangenomen dat bijna alle sleutels die op de vrije markt worden verhandeld afkomstig zijn van fraude. Als gevolg hiervan hebben we besloten dat nieuw aangeschafte sleutels niet meer geruild of doorverkocht mogen worden”. Dit is echter niet de eerste keer dat de marktplaats van Steam in verband wordt gebracht met fraude. YouTubers Trevor ‘TmarTn’ Martin en Thomas ‘Syndicate’ Cassell streamen populaire shooters en moedigden kijkers in 2017 aan om met hun Counter-Strike gun skins op de website CSGO Lotto te gokken om waardevollere skins te kunnen winnen. Wat ze daarbij echter niet vermeldden is dat ze eigendomsbelangen hadden in CSGO Lotto. De Federal Trade Commission heeft uiteindelijk een schikking met de heren getroffen met betrekking tot belangenverstrengeling en misleidende informatie.

Deepfake-audio biedt criminelen een nieuwe manier om geld te stelen

Ook kunstmatige intelligentie is een krachtig nieuw wapen geworden in het arsenaal van criminelen. Fraudeurs hebben zich onlangs met behulp van deepfake-audio in een telefoongesprek voorgedaan als de baas van de CEO van een energiebedrijf in het VK. De fraudeurs gaven de CEO instructies om $221.000 over te maken naar een Hongaarse leverancier. Toen de fraudeurs de CEO opnieuw belden met instructies voor een ​​tweede overboeking werd hij echter achterdochtig. De CEO besloot zijn baas zelf te bellen, waarna hij er al snel achter kwam dat hij het slachtoffer was geworden van – en onbewust had meegewerkt aan – oplichting en diefstal. Het overgemaakte geld werd later via verschillende rekeningen in Hongarije en Mexico verplaatst en nooit meer teruggevonden.

“Dankzij de software konden de criminelen niet alleen de klank van de stem imiteren, maar ook de tonaliteit, de interpunctie en zelfs het Duitse accent”, verklaart een woordvoerder van Euler Hermes Group SA, de verzekeraar van het energiebedrijf. Uit het daaropvolgende politieonderzoek werd geconcludeerd dat de criminelen commerciële spraakgenererende software hadden gebruikt om de fraude te plegen. Er zijn echter vooralsnog geen verdachten aangehouden. Volgens cybersecuritybedrijf Symantec was dit niet het eerste geval van stemfraude met deepfakes. Er zijn minstens drie eerdere, soortgelijke incidenten geregistreerd waarbij bedrijven werden misleid om geld naar een frauduleus account te sturen. Hoewel Symantec de namen van de getroffen bedrijven niet bekend heeft gemaakt, beweren zij dat een van deze gevallen heeft geresulteerd in miljoenen dollars aan verliezen.

Staat technologie in dienst van criminelen?

Het feit dat alles en iedereen steeds meer met elkaar verbonden is, maakt het dagelijks leven in de meeste gevallen efficiënter en comfortabeler. Aan de andere kant maakt deze groeiende afhankelijkheid van digitale technologieën ons ook kwetsbaarder voor cyberaanvallen. Criminelen staan er ook om bekend early adopters te zijn van innovatieve technologieën en maken er dankbaar gebruik van, of het nu gaat om illegale wapenhandel op Snapchat, het verkopen van slaven via Instagram, het witwassen van geld door middel van videogames of het gebruik van deepfakes voor afpersing en misleiding. Het lijkt erop dat technologie criminelen gevaarlijker en ongrijpbaarder maakt dan ooit tevoren.

Dit blog is geschreven door Richard van Hooijdonk

Dit blog is geschreven door Richard van Hooijdonk

Trendwatcher, futurist en internationaal topspreker Richard Van Hooijdonk neemt je mee naar een inspirerende toekomst die leven, werken en ondernemen drastisch gaat veranderen.

Alle Lezingen